Khi gia công mặt trụ ngoài của các trục bậc trên máy tiện hoặc máy mài, để đảm bảo độ đồng tâm giữa các bậc trục, phải dùng chuẩn tinh phụ thống nhất là hai lỗ tâm và đồ định vị là các loại mũi tâm.

MŨI TÂM CỨNG

Khi gia công những chi tiết dạng trục trên máy tiện, máy mài tròn ngoài, có chuẩn định vị là hai lỗ tâm, thì người ta thường sử dụng chi tiết định vị là hai mũi tâm cứng và chi tiết gia công được tốc cặp truyền momen xoắn.

Kết cấu mũi tâm cứng như hình 2-13a, b,c,d,e.

Định Vị Bằng Hai Lỗ Tâm

Mũi tâm cứng được lắp vào lỗ côn của tục chính máy tiện hoặc máy mài, nó hạn chế 3 bậc tự do tịnh tiến. Mũi tâm lắp vào ụ sau của máy đó thì hạn chế hai bậc tự do quay quanh trục vuông góc với nhua và vuông góc với đường tâm quay chi tiết.

Riêng mũi tâm cứng ở ụ sau máy mài bao giờ cũng vát đi một phần (h2-13b), mặt vát song song với đường tâm chi tiết và vuông góc với mặt phẳng chứa hai đường tâm chi tiết và đá. Chieeufdafi phần vát lớn hơn chiều rộng đá để khi mài chi tiết nhỏ đá không chạm vào mũi tâm.

Kết cấu của tốc cặp như hình 2-14.

Định Vị Bằng Hai Lỗ Tâm

MŨI TÂM TÙY ĐỘNG

Do việc sử dụng mũi tâm cứng gây ra sai số định vị ảnh hưởng đến kích thước chiều trục L, sai số chuẩn định vị của kích thước L là:

Định Vị Bằng Hai Lỗ Tâm

Trong đó:

  • δA – dung sai đường kính lỗ tâm
  • α – góc côn làm việc của lỗ tâm

Để loại trừ sai số đó trong quá trình gia công, nếu kích thước chiều trục yêu cầu chính xác thì cần phải dùng mặt dầu làm chuẩn, hạn chế bậc tự do theo phương dọc trục của chi tiết sao cho chuẩn định vị trùng với gốc kích thước.

Định Vị Bằng Hai Lỗ Tâm

Lúc này, cơ cấu định vị phải dùng là mũi tâm tùy động dọc trục – mũi tâm mềm, kết cấu như hình 2-15. Sau khi gá đặt xong mũi tâm phải được kẹp cứng lại.

MŨI TÂM QUAY

Khi tiện cao tốc, số vòng quay của trục chính lớn (n>1000 vòng/phút), ở ụ sau thường dùng mũi tâm quay (h2-16a,b), vì dùng mũi tâm cứng do có chuyển động tương đối giữa bề mặt làm việc của mũi tâm và lỗ tâm nên lỗ tâm chóng mòn, ảnh hưởng đến độ chính xác.

Định Vị Bằng Hai Lỗ Tâm